TUPROQNI MAYDA URUG‘LARNI EKISHGA TAYYORLAYDIGAN MASHINANING PLANKALI G‘ALTAKMOLASIGA BERILADIGAN TIK YUKLANISHNI UNING ISH KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRINI O‘RGANISH
Mualliflar:
Joʻrayev Fazliddin Oʻrinovich (Buxoro davlat texnika universiteti) , Savriddinov Abror Anvar o‘g‘li (Buxoro davlat texnika universiteti)
Annotatsiya
Ushbu tadqiqot tuproqni mayda urug‘larni ekishga sifatli tayyorlashda
qo‘llaniladigan mashinaning muhim ishchi organlaridan biri — plankali g‘altakmolaga
beriladigan tik yuklanishning uning ish ko‘rsatkichlariga ta’sirini o‘rganishga bag‘ishlangan.
Tadqiqotda tik yuklanishning tuproqni maydalash darajasi, tekislanishi, zichlanishi hamda
namlikni saqlash xususiyatlariga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. Shuningdek, optimal
yuklanish qiymatini aniqlash orqali energiya sarfini kamaytirish va agregatning samaradorligini
oshirish imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tajriba natijalari shuni ko‘rsatadiki, tik yuklanish ortishi
bilan tuproqning maydalash darajasi yaxshilanadi, biroq haddan tashqari yuklanish tuproqning
ortiqcha zichlanishiga olib kelib, urug‘larning unib chiqishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Shu sababli, g‘altakmola uchun optimal yuklanish parametrlarini aniqlash muhim hisoblanadi.
Tadqiqot natijalari qishloq xo‘jaligi texnikalarini takomillashtirishda va resurs tejamkor
texnologiyalarni joriy etishda amaliy ahamiyatga ega.
Kalit so'zlar: tuproqni tayyorlash, plankali g‘altakmola, tik yuklanish, mayda urug‘lar, agregat samaradorligi, tuproq zichlanishi, maydalash darajasi, energiya sarfi, optimal yuklanish, agrotexnik talablar, tuproq namligi, texnologik jarayon, qishloq xo‘jaligi texnik
Adabiyotlar
1 Mirziyoyev Sh.M. Yangi O‘zbekiston
strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021.
– 464 b.
2 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2019-yil 23-oktyabrdagi PF-5853-son
“O‘zbekiston Respublikasi qishloq
xo‘jaligini rivojlantirishning 2020-2030-
yillarga mo‘ljallangan strategiyasini
tasdiqlash to‘g‘risida”gi farmoni.
3 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2021-yil 3-fevraldagi PF-6159-son “Qishloq
xo‘jaligida bilim va innovatsiyalar tizimi
hamda zamonaviy xizmatlar ko‘rsatishni
yanada rivojlantirish to‘g‘risida” farmoni.
4 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022–
2026-yillarga moʻljallangan Yangi
5 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2018 yil 10-maydagi “Qishloq ho‘jaligini
o‘z vaqtida qishloq ho‘jaligi texnikasi bilan
ta’minlash mexanizmlarini yanada
takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risi-
da”gi PQ-3712-sonli qarori.
6 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2019 yil 31 iyuldagi “Qishloq xo‘jaligi
mashinasozligini jadal rivojlantirish, agrar
sektorni qishloq xo‘jalik texnikalari bilan
ta’minlashni davlat tomonidan qo‘llab
quvvatlashga oid chora-tadbirlar
to‘g‘risida”gi PQ-4410-sonli qarori.
7 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2020 yil 11 maydagi “Respublika
hududlarini qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini
yetishtirishga ixtisoslashtirish bo‘yicha
qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi
PQ-4709-sonli qarori.
8 O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
2020-yil 30-iyundagi “Qishloq xoʻjaligi
mashinasozligi sohasini boshqarish tizimini
yanada takomillashtirishga oid chora-
tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-476-sonli qarori.
9 ГОСТ 20915-2011 Испытания селскохоз-
яйственной техники. Методы
определения условий испытаний. // – М.:
Стандартинформ, 2013. 34 с.
10 O’zDSt 3090:2016 “Qishloq xo‘jaligi
texnikasini sinash. Chopiq ekinlariga ishlov
beruvchi mashina va qurollar. Sinov
usullarini agrotexnik baholash” // Rasmiy
nashr. – Toshkent, 2016. – 34 b.
11 O’zDSt 3193:2017 “Qishloq xo‘jaligi
texnikasini sinash. Mashinalarni energetik
baholash usuli” // Rasmiy nashr. – Toshkent,
2017. – 21 b.
12 РД Уз 63.03-98 «Испытания селскохоз-
яйственной техники. Методы расчёта
экономической эффективности испыты-
ваемой селскохозяйственной техники».–
13 Toshpo‘latov B.U.. Chizel-kultivatorning
texnologik ish jarayonini takomillashtirish
va parametrlarini asoslash: texnika fanlari
bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiya.
– Toshkent, 2020. – 158 b.
14 Abdimominov I.I. Yerlarga ekish oldidan
ishlov byerishda qo'llaniladigan
kombinatsiyalashgan mashina yumshat-
kichlarining turini tanlash va paramyetrlarini
asoslash: texnika fanlari bo‘yicha falsafa
doktori (PhD) dissertatsiya. – Toshkent,
2022. – 172 b.
15 Mamarasulova M.T. Shudgorlangan
yerlarga izma-iz ishlov beradigan mashina
g’altak-molasining turi va parametrlarini
asoslash: PhD diss. – Namangan, 2021. –
150 b.
16 Eshmatova G.Q. Kombinatsiyalashgan
mashinalar tarkibida qo’llaniladigan g’altak-
molalarning turlari va parametrlarini asos-
lash: PhD diss. – Gulbahor, 2023. – 153 b.
17 Иноятов И.А. Обоснование параметров
измельчающее-уплотняющего рабочего
органа ротационного бесприводного
рыхлителя: Автореф. дисс. канд. техн.
наук. – Янгиюль, 1997. – 18 b.
18 Бобоев У.П. Обоснование парметров
опорно-выравнивающего катка
фронталь-ного плуга: Автореф. дисс.
…канд. техн. наук. – Ташкент, 2008. – 18
b.
19 To‘xtaqo‘ziyev A. Imomqulov Q.B.
Tuproqni kam enyergiya sarflab
dyeformatsiyalash va parchalashning ilmiy-
tyehnik asoslari. – Toshkent: КОМРОН
ПРЕСС, 2013. – 120 b.
20 Доспехов Б.А. Методика полевого опыта.
– Москва: Колос, 1985. - 351 с.
Iqtibos
Joʻrayev F. O., Savriddinov A. A. "TUPROQNI MAYDA URUG‘LARNI EKISHGA TAYYORLAYDIGAN MASHINANING PLANKALI G‘ALTAKMOLASIGA BERILADIGAN TIK YUKLANISHNI UNING ISH KO‘RSATKICHLARIGA TA’SIRINI O‘RGANISH". Suv va yer resurslari, no. 1-son, Yanvar-mart 2026, pp. 5-15. https://doi.org/ISSN 2181-0591
Eng ko'p o'qilgan
- Tomarqa yer egalari uchun tuproqni mayda urug‘larni ekishga tayyorlaydigan ko...
- TAKOMILLASHTIRILGAN TISHLI YUMSHATKICH QURILMASI TISH PASTKI O‗TKIRLANGAN UC...
- QISHLOQ VA SUV XO'JALIGIDA INNOVATSION RESURSTEJAMKOR TEXNOLOGIYALARNI QO'L...
- “Suv va yer resurslari” agrar-gidromeliorativ ilmiy-ommabop jurnal 1(29)-son ...
- MUHANDISLIK TA’LIMIDA SOG‘LOM TURMUSH MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHGA OID XORI...